Metamorfose in parafrasen op rijm van C. van Dijk geïnspireerd door de Tao Teh King

October

SYMPOSIUM METAMORFOSE OP 22 NOVEMBER 2026 - MEER LEZEN EN INSCHRIJVEN

Hoe verandert een mens werkelijk? Wat gebeurt er wanneer vertrouwde denkbeelden hun houvast verliezen en een andere levenshouding ontkiemt? Deze vragen verbinden het symposium Metamorfose, dat Stichting Rozenkruis op 22 november 2026 in Renova in Bilthoven organiseert, met Tao, universeel bewustzijn - Teh, universele bewustwording, het boek van de maand oktober bij Pentagram boekwinkel. In deze uitgave staan de poëtische parafrasen van C. van Dijk naast de vertaling van de Tao Teh King door E.J. Welz. Vijf kwatrijnen bieden een bijzonder perspectief op innerlijke verandering.

Metamorfose begint bij Van Dijk met het afleggen van een omhulsel. Wat wij als onszelf beschouwen, blijkt een tijdelijke vorm die een dieper wezen omsluit. Kwatrijn 52, geïnspireerd op strofe 7 van de Tao Teh King, verwoordt dat zo:

Zich verliezen, is eind'loos zijn verwerven,

Het naakt blijft, onder 't afgelegde kleed.

'Zich' is de schil, bestemd om af te sterven.

Terwijl 't onthulde 'n nieuwe sfeer betreedt.

De schil heeft haar functie gehad. Wanneer zij wordt losgelaten, kan het verborgen leven tevoorschijn komen. Dat vraagt vertrouwen: we weten vooraf niet welke ruimte zich opent wanneer oude zekerheden verdwijnen.

Het volgende kwatrijn maakt die overgang aanschouwelijk. Kwatrijn 53, eveneens geïnspireerd op strofe 7, gebruikt het beeld van een vlinder:

Aldus wordt zelf-verloren 'één'.

Het nauwe kleed belette 't gaan.

Ontpopte vlinder blijft alleen,

En fladdert rond in 'n nieuw bestaan.

De vlinder belichaamt een verandering die zijn hele bestaan omvat. Ook voor de mens kan een vertrouwde levensvorm te nauw worden. Het loslaten daarvan maakt een vrijheid mogelijk die binnen de oude begrenzing onvoorstelbaar was.

Van Dijk spreekt nog indringender over deze overgang in kwatrijn 197, geïnspireerd op strofe 21:

Ik wéét - want zèlf ben ik gestorven,

En uit de gist weder opgestaan.

Wat mij bedierf, is zelf bedorven.

Ik ben in 't Eeuwige ingegaan.

Deze regels laten zich lezen als een getuigenis van geestelijke wedergeboorte. Het beeld van gisting suggereert een verborgen werkzaamheid: terwijl het oude uiteenvalt, ontstaat een nieuwe samenhang. Ingrijpende verandering kan zich zo voorbereiden voordat zij zichtbaar wordt.

Daarbij hoort ook een beweeglijk denken. Kwatrijn 208, geïnspireerd op strofe 23, verbindt ontwikkeling met het vermogen te veranderen:

Gedachten die veranderen zijn waar.

Wie niet vooruitgaat, kan niet verder komen.

Wie niet beweegt, ontwikkelt geen gebaar,

En zonder stuwkracht kan geen water stroomen.

Wie bereid is inzichten te herzien, houdt de weg naar verdieping open. Metamorfose vraagt ontvankelijkheid voor wat het leven ons leert, ook wanneer dat onze overtuigingen bevraagt.

Ten slotte plaatst kwatrijn 212, eveneens geïnspireerd op strofe 23, deze menselijke zoektocht in een kosmisch perspectief:

In eeuwige omvorming is het Heelal

Middelpunt vliedende en middelpunt zoekende kracht.

Zoo ook 't menschenkind op het aardsch' tranendal

Stijgend in het licht, of worstelend in angst-zwarten nacht.

Onze verandering maakt deel uit van een veelomvattende beweging. Licht en onzekerheid kunnen daarin beide worden ervaren. Tao en Teh nodigt uit om bij die beweging stil te staan.

INHOUDSOPGAVE