BESTEL LEONARDO, GENIALE ALLESKUNNER
Sommige boekjes lees je. Andere ervaar je. Leonardo, geniaal alleskunner hartstochtelijk op zoek naar de lente van de geest hoort zonder twijfel tot die tweede categorie. Het is klein van formaat, maar groot in reikwijdte. Als je dit boekje openslaat, stap je een wereld binnen waarin kunst, wetenschap, spiritualiteit en menselijkheid elkaar niet bestrijden, maar versterken. De toon is niet afstandelijk of academisch, maar uitnodigend. Je wordt niet verteld wie Leonardo da Vinci was, je wordt meegenomen in hoe hij dacht, keek en leefde.
De bijdragen, voortgekomen uit het Leonardo-symposion van Stichting Rozenkruis, laten zien dat Leonardo geen icoon op een sokkel is, maar een levend voorbeeld van wat een mens kan zijn wanneer nieuwsgierigheid, discipline en verwondering samenvallen.
Een terugkerend motief is wat hier zo mooi de "lente van de geest" wordt genoemd. Leonardo’s genialiteit lag niet alleen in zijn talenten, maar in zijn vermogen om zichzelf steeds opnieuw te vernieuwen. Dat voel je door het hele boek heen. Of het nu gaat om beschouwingen over Het Laatste Avondmaal, waarin beweging, stilte en innerlijke spanning samenkomen, of om de duiding van de Mona Lisa, waarin haar blik geen raadsel is dat opgelost moet worden, maar een uitnodiging om te blijven kijken.
Vuur is in dit boek nergens expliciet een thema, maar het is er wel van doordrongen. In de hartstocht van Leonardo’s zoeken, in zijn onverzadigbare nieuwsgierigheid, in zijn weigering om genoegen te nemen met stilstand. De “lente van de geest” waarover wordt gesproken, is geen rustige bloei zonder risico, maar een proces van verbranding en vernieuwing. Oude zekerheden worden losgelaten zodat iets nieuws kan ontstaan.
Wat dit boekje bijzonder maakt, is de veelstemmigheid. Je leest over beeldende kunst, maar ook over muziek, symboliek, citaten en rituelen. De muzikale composities van Ad de Jong geïnspireerd op de zeven Da Vinci-principes vormen daarbij een eigen laag. Ze laten horen wat woorden soms niet kunnen zeggen: dat denken ook kan klinken, en dat inzicht soms via het lichaam binnenkomt voordat het verstand volgt.
Die gelaagdheid doet denken aan een zorgvuldig gecomponeerde ceremonie: licht en donker, stilte en beweging, individu en gemeenschap. Alles lijkt erop gericht om je niet alleen te informeren, maar te betrekken. Je wordt je bewust van verbanden — tussen hoofd en hart, tussen verleden en heden, tussen wat zichtbaar is en wat daaronder stroomt.
Ook de citaten van Leonardo, die door het boek heen zijn verweven, werken als ankerpunten. Ze vertragen je lezen. Ze nodigen uit tot herlezen, tot laten bezinken. Dit is geen boekje om snel “mee klaar te zijn”. Het vraagt aandacht — en geeft daar rijkelijk voor terug.
Als je verlangt naar inspiratie die niet oppervlakkig is, naar een visie op mens-zijn die zowel aards als verheffend is, dan is dit boekje een geschenk. Het herinnert je eraan dat ware grootsheid niet schuilt in spektakel, maar in aandacht voor het welzijn van het grote geheel. En dat elke nieuwe tijd — ook de onze — vraagt om mensen die durven zoeken naar hun eigen lente van de geest. Het herinnert je eraan dat elke tijd mensen nodig heeft die het innerlijke vuur bewaken. En dat ook jij, net als Leonardo, kunt kiezen om het vuur van de geest brandend te houden.
INHOUDSOPGAVE
Inleiding: Reiken naar de eeuwigheid met Leonardo da Vinci
1. Leonardo in zijn tijd en omgeving, Dick van Niekerk
- Leerling van de ervaring en van het experiment
- Stadstaat Florence
- Leonardo da Vinci in Milaan en Amboise
- Europa
- Leonardo da Vinci en Michelangelo
- Jeroen Bosch
- Bovennatuurlijke dimensies
- Epiloog
2. De da Vinci principes in een compositie, Ad de Jong
- Curiosità
- Dimostrazione
- Sensazione
- Sfumato
- Arte/Scienza
- Corporalità
- Connessione
3. Het ongewone in het gewone, Ankie Hettema
- Het kleine in het grote en andersom
- Goddelijke proportie
- Fibonacci-reeks
- De mens als afspiegeling van het heelal
- Het portret tot symbool
- Bijbelse taferelen
- Het eeuwig vrouwelijke
- De ziel van de Mona Lisa
- Het laatste avondmaal
- De graal
- Waarachtige verhouding
- Inwijding
- Uomo universale
- Leda en de zwaan
- Het raadsel Judas
Bijlagen
- Woorden van Leonardo da Vinci
- Woorden van anderen over Leonardo da Vinci
Literatuur