De-parel-uit-de-vervolging---Jacob-Boehme-en-zijn-blijvende-nawerking

De parel uit de vervolging - Jacob Boehme en zijn blijvende nawerking

January

BESTEL 'BOEHME, EEN BIOGRAFIE' - NU € 5,00

Met 'Jacob Boehme – een biografie' heeft Gerhard Wehr een indringend, rijk gedocumenteerd en tegelijk invoelend portret geschreven van een van de meest raadselachtige en invloedrijke figuren uit de Europese geestesgeschiedenis. Wehr slaagt erin om de schoenmaker uit Görlitz niet te reduceren tot een curiosum van religieuze extase, maar hem te tonen als een visionaire denker wiens werk diepe sporen heeft nagelaten in theologie, filosofie en mystiek.

De opbouw van het boek is helder en thematisch doordacht. Na de schets van Boehmes levensloop volgt een systematische behandeling van zijn geestelijk schouwen en zijn geschriften, waarna Wehr diens denken situeert binnen bredere kaders als theosofie, kosmosofie, antroposofie en christosofie. Deze structuur maakt het mogelijk om zowel de historische Jacob Boehme als de denker van universele samenhangen te begrijpen. Vooral het hoofdstuk De helderziende denker vormt een scharnierpunt tussen biografie en filosofische interpretatie.

Wehr toont overtuigend hoe Boehmes innerlijke ervaringen – de vier momenten waarop hij door het “goddelijke Licht” werd aangeraakt – geen vrijblijvende mystieke momenten waren, maar de bron vormden van een samenhangend wereldbeeld. In werken als Aurora, Morgenrood in opgang en Beschreibung der drei Prinzipien göttlichen Wesens ontvouwt Boehme een kosmologie waarin tegenstellingen niet worden opgeheven, maar in God worden verenigd. Dit principe van de coincidentia oppositorum verklaart waarom latere denkers als Hegel in hem “de eerste Duitse filosoof” herkenden.

Bijzonder waardevol is de ruime aandacht voor de receptiegeschiedenis. De opgenomen getuigenissen laten zien hoe uiteenlopend Boehme is gelezen: van Angelus Silesius, die hem dankt voor zijn “kennis van de waarheid”, tot Feuerbach, die zijn theosofie psychologisch herduidt, en Martin Buber, die Boehme plaatst in een relationeel, dialogisch wereldbeeld. Ook Rudolf Otto’s waardering voor Boehmes levendige besef van het numineuze onderstreept Wehrs centrale these: Boehmes betekenis ligt niet alleen in zijn ideeën, maar in zijn hernieuwde toegang tot het onuitsprekelijke in het geloof.

Het protestantse protest van Boehme, dat Wehr scherp analyseert, maakt duidelijk waarom deze mysticus zowel vervolgd als bewonderd werd. Zijn nadruk op innerlijke wedergeboorte, gesymboliseerd door de lelie, botste frontaal met de lutherse orthodoxie van zijn tijd. Tegelijk verklaart dit conflict zijn blijvende aantrekkingskracht op “religieus onrustigen”, zoals Emanuel Hirsch het formuleerde.

Tot slot biedt de uitgebreide nawerking, samen met noten, chronologisch overzicht en bibliografie, een solide basis voor verdere studie. Wehr schrijft met respect voor zijn onderwerp, zonder kritiekloos te worden. Zijn biografie is daarmee zowel een toegankelijke kennismaking als een diepgravende interpretatie.

Jacob Boehme – een biografie is een indrukwekkend boek over een eenvoudige man met een kosmische blik, en een overtuigend pleidooi om Boehme opnieuw serieus te nemen als spirituele en filosofische krachtbron.

INHOUDSOPGAVE