BESTEL IS ER OOK EEN HANDLEIDING? SOFTBACK
BESTEL IS ER OOK EEN HANDLEIDING EBOOK
Wat zou je veranderen als je wist dat je nog maar een jaar te leven had? Het is een bekende vraag, maar Milou Verbeke geeft haar in Is er ook een handleiding? – Wat de dood ons kan leren over het leven een persoonlijke visie. Voor haar is sterfelijkheid geen onderwerp waarover je vrijblijvend kunt filosoferen. Angst voor de dood beïnvloedt haar nachtrust, haar relaties en haar beslissingen. Vanuit die ervaring onderzoekt zij hoe we kunnen leven met het besef dat ons bestaan eindig is.
De opening is ontwapenend eerlijk. Verbeke vertelt over de depressie die zij als vijftienjarige doormaakte, toen zij niet meer wilde leven. Juist in die periode ontstond ook haar angst voor de dood. Die schijnbare tegenstrijdigheid maakt haar verhaal invoelbaar: verlangen naar rust en gehechtheid aan het leven kunnen naast elkaar bestaan. Ze beschrijft bovendien hoe doodsangst haar later aanspoorde om kansen te grijpen, maar ook tot roekeloze keuzes leidde. Geld uitgeven alsof er geen morgen komt, blijkt lastig wanneer die morgen telkens gewoon aanbreekt.
In zulke passages overtuigt haar toegankelijke, directe stijl. Verbeke spaart zichzelf niet en gebruikt humor zonder haar kwetsbaarheid weg te lachen. Ze verlangt naar de durf die ze vroeger had, maar dan zonder de impulsiviteit die haar in moeilijkheden bracht. Daarmee raakt ze aan een herkenbare vraag: hoe koester je het leven zonder voortdurend bang te zijn het te verliezen?
Op advies van haar psycholoog besluit ze zich te verdiepen in haar grootste angst. Haar persoonlijke zoektocht verbindt ze met kennis van onderzoekers en filosofen en met interviews. Tot haar gesprekspartners behoren onder anderen Dirk De Wachter, Maartje Wortel, Sander de Hosson en Sofie van den Enk. Het uitgangspunt verschuift daarbij van rouw om anderen naar een ongemakkelijker besef: ook wijzelf zullen sterven.
Een aansprekend onderdeel is de aandacht voor kunst. Via het werk van Sean Burns komt Verbeke bij de vanitastraditie: stillevens waarin een schedel, zandloper of gedoofde kaars de vergankelijkheid zichtbaar maakt. Ook het doodshoofd op haar eigen boekomslag krijgt zo betekenis. De herinnering aan het einde kan ons ontvankelijker maken voor wat het leven nú waardevol maakt.
De vormgeving als handleiding geeft het onderwerp lucht. Veiligheidsrichtlijnen, een productomschrijving en configuratiestappen vormen de speelse omlijsting van serieuze vragen. Die vondst past bij Verbekes toon, juist doordat ze zelf erkent dat het leven zich niet sluitend laat voorschrijven. De kracht van het boek ligt dan ook vooral in de openheid waarmee zij haar onzekerheid onderzoekt. Wie pasklare antwoorden verwacht, zal zijn verwachtingen moeten bijstellen.
Voor lezers die zich bezighouden met zingeving en innerlijke ontwikkeling biedt deze benadering een waardevol aanknopingspunt. Wat doet het besef van vergankelijkheid met onze aandacht, onze verbondenheid en de keuzes die we uitstellen? Verbeke maakt voelbaar dat nadenken over de dood midden in het leven begint. Haar zoektocht nodigt uit om daar zelf bij stil te staan: bij de mensen die ons dierbaar zijn, bij wat ons tegenhoudt en bij wat vandaag al onze aandacht verdient.