SYMPOSIUM 'DE SCHEPPENDE MENS' OP 10 MEI 2026 - MEER LEZEN EN INSCHRIJVEN
BESTEL DAO DE JING - UIT HET CHINEES VERTAALD EN INGELEID DOOR JAAP VOIGT
Op het symposium De scheppende mens op zondag 10 mei 2026 in Bilthoven is Jaap Voigt één van de sprekers. In het bovenstaande uitgebreide interview reflecteert deze pionier in organisatieadvies en denker met een diepe belangstelling voor oosterse en westerse filosofie op een leven lang zoeken naar essentie, betekenis en innerlijke waarheid.
Op 84-jarige leeftijd is Jaap Voigt nog steeds actief als begeleider en leraar, waarbij hij zijn belangrijkste taak ziet in het overdragen van wat hij zelf heeft geleerd. Dat doet hij in persoonlijke gesprekken en groepen, variërend van jonge professionals tot advocaten en therapeuten, die allemaal worstelen met dezelfde vraag: hoe blijf je mens in een complexe en vaak ontwrichtende samenleving?
Een centraal thema in Voigts verhaal is de spanning tussen expansie en contractie. Volgens hem is onze moderne cultuur verslaafd geraakt aan voortdurende groei, activiteit en prikkels (expansie), terwijl de noodzakelijke tegenbeweging – stilte, verwerking en inkeer (contractie) – vrijwel verdwenen is. Juist in die contractiefase ontstaat inzicht en kunnen ervaringen worden geïntegreerd. Het ontbreken daarvan leidt volgens hem tot oppervlakkigheid, onrust en uiteindelijk ontwrichting, zowel individueel als maatschappelijk.
Voigt plaatst deze ontwikkeling in een bredere context van een beschaving die volgens hem haar grenzen heeft bereikt. Hij beschouwt de huidige tijd als een periode van crisis die al decennia gaande is, maar steeds zichtbaarder wordt. Problemen zoals klimaatverandering, migratie en economische instabiliteit zijn volgens hem niet meer oplosbaar binnen het bestaande denkkader van maakbaarheid en controle. De illusie dat we alles kunnen beheersen, brokkelt af.
Tegelijk benadrukt hij dat deze crisis ook een kans biedt: een uitnodiging om anders te leren kijken. Niet vanuit het ‘ik’ dat controle wil houden, maar vanuit een diepere laag van bestaan, die hij beschrijft als een “verticale lijn” of verbinding met iets groters. In die staat van resonantie – met jezelf, anderen en de werkelijkheid – ontstaat spontaniteit, inzicht en richting. Het gaat dan niet om plannen of doelen, maar om het herkennen van wat het leven op je bord legt en daarop antwoorden.
Zijn denken is sterk beïnvloed door taoïstische en spirituele tradities - hij maakte zelfs een eigen vertaling van de Daodejing van Lao Zi - maar ook door zijn hernieuwde interesse in het christendom. Hij is geboeid door de Nag Hammadi-geschriften en benadert figuren als Jezus niet als goddelijke iconen, maar als mensen die iets wezenlijks belichaamden: het volledig geven van liefde aan de wereld, ondanks de consequenties. Die houding vraagt volgens hem om voortdurende oefening en confrontatie met jezelf. Voigt is ook auteur van onder andere Leven en werken in het ritme van de seizoenen.
Een belangrijk inzicht dat Voigt deelt, is dat het leven een “autodidactisch proces” is: je leert door wat je overkomt, niet door wat je bedenkt. Werkelijke groei ontstaat vaak pas wanneer het ‘ik’ breekt – wanneer zekerheden wegvallen en je geen antwoorden meer hebt. In die leegte kan iets nieuws ontstaan.
Voor jongeren heeft hij een eenvoudig maar krachtig advies: volg niet primair kennis of verwachtingen, maar ontdek waar je werkelijk door geraakt wordt. Dat vraagt experimenteren, ervaren en soms tegen de stroom ingaan.
Uiteindelijk draait Voigts boodschap om het leren verdragen van onzekerheid, het toelaten van stilte en het vertrouwen op een diepere stroom in het leven. In een wereld die steeds complexer en onvoorspelbaarder wordt, ligt volgens hem juist daar de sleutel tot betekenis en richting.
SYMPOSIUM 'DE SCHEPPENDE MENS' OP 10 MEI 2026 - MEER LEZEN EN INSCHRIJVEN
BESTEL DAO DE JING - UIT HET CHINEES VERTAALD EN INGELEID DOOR JAAP VOIGT
BOEKEN DE JAAP VOIGT NOEMT IN HET INTERVIEW