De hovenier - Een reis door de hof van het leven

July

Het bovenstaande bladerfilmpje geeft een indruk van de fraaie vormgeving van het dit jaar verschenen boek 'De hovenier - Een reis door de Hof van het Leven' van de Spaanse schrijver Grian A. Cutanda. In Spanje staat dit boek - daar uitgegeven in 2007 - al jaren bekend als een klassieker en wordt door velen op het nachtkastje gekoesterd. Het is geen roman in de gebruikelijke betekenis van het woord, want het bestaat uit 61 korte, poëtische vertellingen waarin natuurbeelden, menselijke ontmoetingen en spirituele levenslessen met elkaar worden verbonden.

Onderwerpen als liefde, geluk, waarheid, verandering, verlies, stilte en verbondenheid keren steeds terug in dit boek. De oorspronkelijke Spaanse titel luidt El Jardinero; de Nederlandse vertaling is van Dick de Groot en de sfeervolle illustraties zijn gemaakt door Annick Gaarthuis.

De centrale figuur verschijnt vrijwel uit het niets, 'zoals rode klaprozen verschijnen in de lente'. Hij vestigt zich in een dal met een beek en legt daar de Hof van het Leven aan. Die hof is nadrukkelijk geen strak aangelegde tuin waarin de mens alles beheerst. Het is een vrije ruimte voor bomen, bloemen, dieren, feeën, elfen én mensen die schoonheid en vrede zoeken. De poort staat altijd open. Hoewel de dorpsbewoners hem hovenier noemen, is hij vooral een hoeder: iemand die het leven niet naar zijn hand wil zetten, maar aandachtig beschermt wat uit zichzelf groeit.

Bezoekers komen met vragen en onzekerheden naar hem toe. De hovenier antwoordt zelden met abstracte theorieën. Hij vertelt een verhaal, stelt een wedervraag of wijst op wat zich in de natuur afspeelt. Wanneer een buurman betwijfelt of planten kunnen voelen en horen, spreekt hij over de Levensgeest. Zoals het voortdurende geluid van krekels pas opvalt wanneer het plotseling stilvalt, zo merken mensen volgens hem vaak niet dat het leven hen voortdurend draagt. Om die stem te horen, is innerlijke stilte nodig.

Cutanda schrijft warm, helder en toegankelijk. Zijn beelden zijn onmiddellijk begrijpelijk en nodigen uit tot bezinning. Tegelijkertijd worden ingewikkelde filosofische vragen niet uitvoerig beargumenteerd. De verhalen willen eerder het hart en de verbeelding raken dan de lezer logisch overtuigen. Voor lezers die openstaan voor parabels en symboliek ligt juist daar de aantrekkingskracht.

Mooi is bijvoorbeeld het gesprek met een meisje over bomen die hun bladeren verliezen. De afgevallen bladeren worden vergeleken met oude kledingstukken waaruit een lappendeken wordt gemaakt. Zij bedekken de aarde en vormen voedsel voor nieuw leven. Daaruit volgt de aansporing om ook oude gedachten en gevoelens los te laten wanneer het leven daarom vraagt, zodat de ziel zich opnieuw kan tooien.

De illustraties van Annick Gaarthuis sluiten prachtig aan bij die sfeer. De afbeeldingen zijn niet realistisch in strikte zin, maar verbeelden overtuigend de openheid en magie van Cutanda’s wereld.

De hovenier is in bepaalde opzichten vergelijkbaar met boeken als De kleine prins en De profeet: tijdloze wijsheid wordt aangeboden in korte, beeldende verhalen. Niet iedere levensles is even verrassend, maar de liefdevolle toon, de natuurverbondenheid en de uitnodiging tot vertraging maken dit tot een boek dat je niet uitsluitend leest, maar regelmatig opnieuw openslaat. Het herinnert eraan dat wijsheid soms minder te maken heeft met meer weten dan met aandachtiger kijken, luisteren en loslaten.

INHOUDSOPGAVE

De hovenier
De Levensgeest
Als de bladeren vallen
Het onkruid
De mooiste bloem
Over de liefde van bomen
Het mysterie van het leven
De diadeem
De monnik
De kleine plant
Liefdeslied
Het feest
De transformatie
De Bron der Blikken
Het beste van het leven
De vreemde blik
De schat
De Geest van de Wind
De twee maskers
De spiegel
Onzekerheid
De guirlande
De oude olijfboom
Over de liefde van echtgenoten
Het geluk
De trieste fee
De stilte
De witte vlakte
Gezegend
De meester
Onder maanlicht
De onveranderlijke volmaaktheid
Een onweerstaanbaar verlangen
Als de vrucht rijp is
De verveelde schaduw
De oogst
Ochtendgloren
De nachtegaal
Leven
Gebrek aan samenhang
De populier en de eik
Herinneringen
De wijsheid van de bomen
Het woud
De andere Levensgeest
Het kortste pad
De jacht
Het teken
De taal van het Leven
De pijnboom op de klif
Kinderen van het leven
De liefde van een moeder
De schat van het aardmannetje
Waardering
Als een kind
Het visioen
De poorten van het mysterie
De stranden van de eeuwigheid
Het uur van vertrek
Afscheid van de hof
Naar de verre horizon

BESTEL DE HOVENIER

Terug naar overzicht