BESTEL IK BEN BEWUSTZIJN - IN AUGUSTUS 2026 TIJDELIJK VAN € 24,50 VOOR € 22,00
In hoofdstuk 9 van zijn boek Ik ben bewustzijn, onderzoekt André Roumen de dynamiek van de menselijke psyche aan de hand van vooral het werk van Carl Gustav Jung. Uitgangspunt is dat de mens zowel deelnemer als waarnemer van het leven is. Als deelnemer ervaren we gevoelens, verlangens en andere bewegingen van de psyche; als waarnemer kunnen we afstand nemen, reflecteren en ons bewust worden van wat zich in ons afspeelt. Jung ontdekte dat achter onze individuele psychische ervaringen diepere structuren werkzaam zijn: de archetypen, de oerbeelden of krachtbeginselen van het collectieve onbewuste.
Die archetypen zijn voor Roumen niet alleen psychologische beelden. Het zijn werkzame krachten die de mens kunnen voortstuwen naar individuatie en integratie: naar het worden van een werkelijke persoonlijkheid én naar eenwording van de verschillende psychische functies. Daarbij maakt Roumen een belangrijk onderscheid tussen onderbewuste en bovenbewuste krachten. Archetypen kunnen zich vanuit beide richtingen manifesteren. Wanneer een hogere bewustzijnskracht werkzaam wordt, kan zij bestaande persoonlijkheidsstructuren zelfs ontregelen. Transformatie is daarom iets anders dan het ontwikkelen van persoonlijke talenten. Het is een ingrijpend proces waarin oude identificaties en structuren worden omgevormd.
De chakra’s als bewustzijnsstadia
Tegen deze achtergrond introduceert Roumen de zeven chakra’s. Het witte licht valt symbolisch uiteen in zeven kleuren of stralen; overeenkomstig daarmee kunnen de chakra’s worden beschouwd als zeven krachtcentra of archetypische energieën. Zij liggen van stuit tot kruin langs een verticale as en vertegenwoordigen verschillende kwaliteiten en trillingsniveaus van bewustzijn. Roumen benadrukt daarbij, in navolging van Jung, dat het niet simpelweg gaat om een westerse voorstelling van persoonlijke groei ‘van beneden naar boven’. In de Oudindische visie gaat het uiteindelijk om het Ene dat zich bevrijdt uit identificaties en terugkeert tot zichzelf.
Chakra 1, muladhara, vertegenwoordigt onze worteling in de gewone, collectieve werkelijkheid: gewoonten, vanzelfsprekendheden, routines en conventies. Hier leeft de mens nog sterk vanuit het collectief.
Chakra 2, svadhisthana, brengt de confrontatie met de onbewuste krachten die daaronder werkzaam zijn. Roumen gebruikt hiervoor het beeld van een gevaarlijke zee en het monster Leviathan. De opgave is deze krachten niet te onderdrukken of ermee samen te vallen, maar ze bewust waar te nemen.
Bij chakra 3, manipura, verschijnt het vuur: hartstochten, emoties en verlangens komen bewust aan het licht. Dat vuur is gevaarlijk, maar tegelijk noodzakelijk, want zonder vuur is er geen licht en dus geen bewustwording. De mens moet leren herkennen dat hij niet eenvoudigweg samenvalt met de psychische krachten die hem bewegen.
Met chakra 4, anahata, wordt het middenrif als symbolische drempel gepasseerd. In het hart ontstaat afstand tot het eigen emotionele leven. Reflectie wordt mogelijk en daarmee ook het inzicht dat er iets onpersoonlijks in ons aanwezig is. Roumen noemt dit het begin van ware menswording en individuatie.
Bij chakra 5, visuddha, wordt vervolgens de dualiteit van binnenwereld en buitenwereld doorzien. Bewustzijn ontdekt zichzelf als de ruimte waarin gedachten, gevoelens en ervaringen verschijnen. Roumen vergelijkt dit met een donkere zolder waarop plotseling het licht aangaat: de inhoud is er nog, maar je bent er niet langer volledig aan overgeleverd.
Chakra 6, ajna, staat voor zuiver licht en Zelfbewustzijn. Het Ene is bevrijd van tijdelijke beelden en vereenzelvigingen en keert als het ware tot zichzelf terug. Hier wordt zichtbaar wat Roumen met werkelijk ‘Ik ben’ bedoelt: niet een opgeblazen persoonlijk ik, maar een bewustzijn dat de werkelijkheid in één licht kan omvatten.
Over chakra 7, sahasrara, valt uiteindelijk nauwelijks meer iets te zeggen. Zelfs het onderscheid tussen bewustzijn en het bewust-zijn-van-bewustzijn verdwijnt. Roumen verwijst hier naar het nirwana van de Boeddha: een laatste ‘uitblussing’ waarover woorden tekortschieten. Daarmee eindigt de chakraweg niet in de vervolmaking van het ego, maar juist in het overstijgen van iedere afzonderlijke identificatie.
BESTEL IK BEN BEWUSTZIJN - IN AUGUSTUS 2026 TIJDELIJK VAN € 24,50 VOOR € 22,00